Ý NGHĨA MỘT SỐ ĐỊA DANH QUỐC GIA

Albania : Căn cứ vào từ gốc Latin "albus," có nghĩa là “trắng”, Albania có nghĩa là “đất màu trắng”.
Argentina : "Argentum" là từ tiếng Latin có nghĩa là “bạc”, do đó Argentina có nghĩa là lóng lánh như bạc.
Congo : Ở Bantu từ "kong" có nghĩa là núi.
Estonia : Trước đây, Tổ tiên của Estonia hiện đại được gọi là "Esthes".
Gambia : Gambia xuất phát từ phương ngữ của sông "ba-dimma".
Jamaica : Ở Arawak, Jamaica có nghĩa là "hòn đảo của suối nước."
Maldives : Quốc gia đại dương của 1200 đảo san hô được đặt tên từ tiếng Phạn, "mal" cho hàng ngàn và "diva" cho đảo.
Myanmar : Từ "mien" cho lời nói mạnh mẽ và "ma" cho danh dự.
Nga : Ở Thụy Điển, từ "rus" có nghĩa là cư dân hoặc bộ lạc và được áp dụng để chỉ tổ tiên người Nga.
Singapore : Singapore là "thành phố sư tử" từ tiếng Phạn - "Singha" có nghĩa sư tử và "pore" có nghĩa là thành phố.
Ukraine : Tên Ukraine thuộc ngôn ngữ Slavơ có nghĩa địa giới, biên giới.
Vatican City : Đức Giáo Hoàng sống trong cung điện Vatican trong vùng đất này, đặt tên theo tiếng Latinh "vaticinatio" với nghĩa là tiên tri.
Yemen : Đất nước này, nằm ở mũi phía nam của bán đảo Ả Rập, có một cái tên có nghĩa là "phía nam" hay "bên phải" trong tiếng Ả Rập.
Zimbabwe : Zimbabwe có hai ý nghĩa trong ngôn ngữ bản địa - "ở vị trí lãnh đạo" và "một tòa nhà đá lớn"

MỘT SỐ ĐỊA DANH Ở ẤN ĐỘ THAY ĐỔI KỂ TỪ KHI ĐỘC LẬP

Sau khi giành độc lập vào năm 1947, sau nhiều năm là thuộc địa cai trị của Vương quốc Anh. Địa danh của một số thành phố lớn ở Ấn Độ đã được chính quyền thay đổi, sắp xếp lại. Tên của nhiều thành phố đã được thay đổi để phản ánh ngữ hệ của các vùng khác nhau. Lịch sử của một số địa danh nổi tiếng của Ấn Độ được thay đổi như sau:
1) Bombay --> Mumbai
Mumbai là một trong mười thành phố lớn nhất của thế giới, nằm ở bang Maharashtra của Ấn Độ. Thành phố đẳng cấp thế giới này không phải luôn được biết với tên này mà trước đây được biết đến với tên gọi là Bombay. Trong suốt quá trình Bồ Đào Nha cai trị ở đây từ năm 1600, người Bồ Đào Nha đã gọi khu vực này là “Bombaim” với ý nghĩa là “Vịnh tốt”. Năm 1661, thuộc địa của Bồ Đào Nha này được trao cho vua Charles II của nước Anh, sau khi ông cưới công chúa Bồ Đào Nha là Catherine de Braganza. Sau khi người Anh nắm quyền kiểm soát thuộc địa này, tên của nó được đổi thành “Bombay” – đây một kiểu Anh hóa (cách gọi của người Anh) của từ “Bombaim”. Địa danh “Bombay” được sử dụng cho đến năm 1996, khi Chính phủ Ấn Độ đổi từ “Bombay” thành “Mumbai”. Người ta tin rằng đây là tên của tộc người Kolis đã sống ở khu vực này trước khi bị chiếm làm thuộc địa bởi vì tộc người Kolis ở khu vực này đặt tên theo tên vị thần Hindu (đạo Hindu) của họ. Đầu thế kỷ 20, thuộc địa này đã được đặt tên là “Mumbadevi” theo tên nữ thần Mumbadevi.
Do đó, việc thay đổi tên của Mumbai vào năm 1996 là một nỗ lực để sử dụng tên Tiếng Hindi cho một thành phố trước đó đã từng kiểm soát bởi người Anh. Việc sử dụng địa danh Mumbai ở quy mô toàn cầu trong năm 2006 khi hãng tin AP công bố tham chiếu mỗi thứ một lần Bombay như Mumbai.
2) Madras --> Chennai
Trong tháng Tám năm 1996, thành phố cũ Madras, nằm ở bang Tamil Nadu, đã được đổi tên là Chennai. Năm 1639, Lãnh chúa của Chandragiri (một vùng ngoại ô ở miền Nam Ấn Độ), cho phép Công ty Đông Ấn của Anh xây dựng một pháo đài có tên là Madraspattinam. Đồng thời, người dân địa phương cũng xây dựng một thị trấn gần pháo đài, thị trấn này được đặt tên là Chennappatnam theo tên của một trong những nhà cai trị trước đấy. Sau đó, cả pháo đài và thị trấn phát triển cùng nhau nhưng người Anh rút ngắn tên thuộc địa của họ là Madras trong khi người Ấn Độ thay đổi thành Chennai.
Các tên Madras (rút ngắn từ Madraspattinam) cũng có tác động bởi người Bồ Đào Nha có mặt trong khu vực vào đầu những năm 1500. Tác động chính xác của họ về việc đặt tên khu vực là không rõ ràng tuy nhiên nhiều tin đồn và tồn tại như thể địa danh đó thực sự là địa danh gốc. Nhiều sử gia tin rằng nó có thể đã đến từ các gia đình Madeiros, những người sống ở đó trong những năm 1500.
Mặc dù theo thời gian, Madras là một tên có trước Chennai. Tuy vậy, thành phố vẫn được đổi tên thành Chennai bởi vì nó là trong ngôn ngữ của người bản xứ, mặt khác Madras được xem là một tên Bồ Đào Nha hoặc có liên quan với các thuộc địa cũ của Anh.
3) Calcutta--> Kolkata
Tháng 1 năm 2001, thành phố Calcutta là một trong 25 thành phố lớn nhất thế giới đã đổi tên thành Kolkata, cùng thời điểm đổi tên thành phố thì cũng đổi tên bang West Bengal thành bang Bengal. Giống như Madras, Nguồn gốc tên gọi Kolkata vẫn đang còn gây nhiều tranh cãi.
Một số người tin rằng Kolkata có nguồn gốc từ Kalikara – tên một trong ba ngôi làng tồn tại trong khu vực của thành phố hiện nay, trước khi người Anh đến.
Tên Kalikata có nguồn gốc từ tên của nữ thần Kali của người theo đạo Hindu.
Một số khác tin rằng tên Kolkata có thể được bắt nguồn từ chữ kilkila từ Bengali có nghĩa là "khu vực bằng phẳng". Cũng có bằng chứng cho rằng tên Kolkata có thể được sử dụng từ các từ Khal (kênh tự nhiên) và Katta (đào).
Tuy nhiên, theo phát âm Bengali, thành phố luôn được gọi là "Kolkata" trước khi người Anh đến và thay đổi thành Calcutta. Việc đổi lại tên của thành phố là Kolkata vào năm 2001 là một nỗ lực của chính quyền để sử dụng địa danh có nguồn gốc bản xứ, không phải là địa danh Anh hóa.
4) Puducherry --> Pondicherry
Hầu hết các địa danh Ấn Độ được đặt tên do Liên bang Lãnh thổ (một bộ phận hành chính ở Ấn Độ) và thành phố Pondicherry đã được thay đổi thành Puducherry. Sự thay đổi chính thức diễn ra vào năm 2006 nhưng gần đây mới được công nhận trên toàn thế giới.
Giống như Mumbai, Chennai và Kolkata, việc đổi tên thành Puducherry là kết quả của lịch sử khu vực. Các cư dân thành phố và lãnh thổ cho biết khu vực này đã được biết đến là Puducherry từ thời cổ đại nhưng nó đã bị thay đổi trong quá trình Pháp chiếm làm thuộc địa. Các tên mới có nghĩa là "thuộc địa mới" hay "làng mới" và được coi là "Chuỗi hạt xoàn phương Đông của Pháp " Thêm vào việc có các trung tâm giáo dục ở miền Nam Ấn Độ.
Ý hiến của người dân về việc thay đổi tên các thành phố rất khác nhau. Người Ấn Độ thường không bao giờ sử dụng các tên Anh hóa như Calcutta và Bombay, họ thường sử dụng các phát âm truyền thống Bengali. Những người bên ngoài của Ấn Độ thường sử dụng tên như vậy và không biết các thay đổi về tên của các thành phố đã thay đổi. Bất kể thành phố được gọi là gì thì việc đổi tên các thành phố là một sự xuất hiện phổ biến ở Ấn Độ và những nơi khác trên thế giới.
(http://geography.about.com/od/specificplacesofinterest/a/indianames.htm)

PHỎNG THEO BÀI THƠ "THÊM MỘT"

Thêm một năm trôi qua
Thế là thêm một tuổi
Thêm một chút suy tư
Thành nét mặt nhàu nhĩ

Dĩ nhiên là tôi biết

Thêm một chút đa cảm
Chuyện tình thành dang dở
Thêm một chút thật thà
Trở thành kẻ ngờ nghệch

Thêm một chút lãng mạn
Thành tình yêu nồng cháy
Thêm một chút ngang ngạnh
Sẽ mãi mãi xa nhau

Thêm một chút tự tin
Phong thái thêm đĩnh đạc
Thêm một chút điềm đạm
Mọi việc đều hanh thông

Thêm một năm nữa đến
Thấy mình già nhanh hơn
Dĩ nhiên là tôi biết
Một năm nhiều điều hay.

NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM SẼ ĐI ĐẾN ĐÂU?

Mình không có ý định viết về văn hóa và ngôn ngữ, tuy nhiên do mình thấy càng ngày càng có nhiều người sử dụng câu từ vừa cẩu thả, vừa vô cảm.
Trước tiên nói về việc sử dụng đại từ nhân xưng trong cách nói và cách viết để thấy việc sử dụng trong các hoàn cảnh cụ thể.
Khi giới thiệu một người bạn với một người bạn, thông thường sẽ được giới thiệu như sau: Giới thiệu với Hải đây là Trung, bạn cùng học lớp đại học với mình. Giới thiệu với Trung đây là Hải, bạn học cùng lớp cấp ba;
Khi giới thiệu một cách trang trọng, bao gồm cả học hàm, học vị, chức vụ thì bao giờ cũng giới thiệu như sau: Giới thiệu với quý vị đại biểu, Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam …. Hoặc Tiến sĩ Phạm Khôi Nguyên, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường …. Tuy nhiên, ngày nay có quá nhiều người được đào tạo một cách sơ sài hoặc họ cũng chẳng quan tâm đến việc có đúng hay không mà chỉ quan tâm đến việc là mình đã nói rồi, có thành quả rồi (kết qủa tồi) mà đơn cử là một loạt hình thức chữ viết của phần lớn các bạn trẻ ngày nay, viết các văn bản, các câu hội thoại mà nếu không cùng tầm tuổi như vậy chắc không đọc được, việc sử dụng câu chữ của các bạn trẻ không đúng theo chính tả tiếng Việt đã được một người nước ngoài đề cập đến trong bài viết vừa dí dỏm, vừa hài (nếu ai chưa đọc thì nên đọc http://blog.yume.vn/xem-blog/ngon-ngu-chat-mr-dau-tay-joe.explainqueen.35D3747A.html) , ấy thế mà chưa có ai trong số 80 triệu người Việt chúng ta viết về đề tài như thế, đưa ra các định hướng để sử dụng tiếng Việt trong sáng hơn (như trước đây trên đài phát thanh vẫn có chuyên mục “giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”) mà cứ cách vài năm lại đưa ra một đề án cải cách giáo dục, liên tục trong nhiều năm liền để nền giáo dục nước nhà ngày đi lên với một loạt các giải thưởng quốc tế bên cạnh đó là một loại các tin bài chỗ này các nữ sinh đánh nhau, chỗ kia kết quả 80% bài thi điểm 0 (điểm không) tròn chĩnh và kết luận của người đứng đầu ngành giáo dục cho chuyện đó là bình thường trong khi lại chủ trương xây dựng đề án đổi mới giáo dục với con số nháp tạm tính là 70.000 tỷ đồng (trong khi một loạt các tỉnh thiếu đói, tình trạng bất ổn xã hội đang gia tăng với hàng loại các vụ đâm chém, giết người vì các nguyên nhân khác nhau đơn giản như va quệt xe, …). Có nên hay không khi mà cả các cán bộ ở các cơ quan nhà nước còn sử dụng sai chính tả mà điển hình là Đài Truyền hình Việt Nam, cơ quan ngôn luận lớn nhất của cả nước (chưa kể một loạt các báo điện tử) khi giới thiệu người đang thay mặt cơ quan quản lý nhà nước phát biểu về các vấn đề mà nhân dân quan tâm như Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh thăm và làm việc với Binh chủng Phòng không Không quân hay Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm tiếp đoàn đại biểu Cu Ba … và còn rất nhiều các lỗi tương tự ở trên các báo điện tử “Đám tang đẫm nước mắt của Hồng Sơn” trên báo http://vnexpress.net/gl/van-hoa/2011/08/dam-tang-dam-nuoc-mat-cua-hong-son/ . Thật sự những người làm các phóng sự ở Đài Truyền hình chắc chắn là đã tốt nghiệp đại học và tương đương (hoặc có thể hơn thế) nhưng cách dùng từ trong các phóng sự càng thể hiện sự thiếu, yếu về trình độ (chưa nói về tư duy). Trong tiếng Việt người ta chỉ sử dụng từ Bộ trưởng của Bộ Tài nguyên và Môi trường hay Bộ trưởng của Bộ Tài chính, viết ngắn ngọn lại có thể là Bộ trưởng Bộ tài nguyên và Môi trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chứ không thể viết tắt đến mức độ Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên,… cũng như trong bài viết trên báo VNEXPRESS.NET, nếu nói “Đám tang đẫm nước mắt của Hồng Sơn” sẽ được hiểu theo hai cách là có một đám tang mà Hồng Sơn đã khóc đẫm nước mắt và đám tang của Hồng Sơn đẫm nước mắt. Tại sao không sử dụng các câu chữ cho người đọc (khán giả) hiểu được nghĩa ngay? Như “Đám tang của Hồng Sơn đẫm nước mắt” hay một câu gì đó tương tự để thoát nghĩa của bài viết, các kiến thức đã được học đâu hết rồi (chắc chạy theo chuyện cơm áo gạo tiền rồi) để bây giờ toàn các sản phẩm không đầu, không cuối kèm theo sự dễ dãi của người kiểm duyệt, sự dễ dãi của người đọc hay còn những nguyên nhân khác.
Cứ theo tình hình hiện nay, mình thấy tiếng Việt càng ngày càng hổ lốn, càng pha tạp với đủ các loại ngôn ngữ, nửa tiếng Anh, nửa tiếng Pháp, nửa tiếng Trung, … và nếu chúng ta không chấn chỉnh, không định hướng thì thử hỏi sau 30 -50 năm sau thì tiếng Việt của chúng ta sẽ ra sao?